“Mindvégig Veletek Voltunk” – Bonchidai és szászcsávási muzsika, valamint katonanóták az 1848/49-es magyar szabadságharc lengyel légionistáinak tiszteletére

admin | 2020 március 24 09:34

Hungarian FolkEmbassy és Barátai

Báthory–Balassi–Bem–Balatonboglár

népzenével és régizenével a magyar–lengyel barátságról

przyjaźń polsko-węgierska na nutę muzyki ludowej i dawnej

„Mindvégig Veletek voltunk” – Bonchidai és szászcsávási muzsika, valamint katonanóták az 1848/49-es magyar szabadságharc lengyel légionistáinak tiszteletére

Byliśmy z Wami do końca – siedmiogrodzka muzyka z Bonchidy (rum. Bonțida) i Szászcsávás (rum. Ceuaș) oraz pieśni żołnierskie – ku czci polskich legionistów biorących udział w węgierskich walkach o wolność roku 1848/49

 

Rosonczy-Kovács Mihály – hegedű / skrzypce; magyar és lengyel próza / lektor polski i węgierski

 

Könczei Bálint – háromhúros brácsa / altówka węgierska trzystrunowa, négyhúros brácsa / altówka czterostrunowa

 

Jobbágy Bence – cimbalom / cymbały

Lakatos Dávid – bőgő / kontrabas

 

A FolkEmbassy állandó közreműködői / Stali partnerzy FolkEmbassy:

Kubinyi Júlia – ének / śpiew

Bede Péter – tárogató / obój węgierski

 

Közreműködik/Oraz:

Nyitrai Tamás – második hegedű / drugie skrzypce

 

Összeállította/Kompilacja:

Rosonczy-Kovács Mihály

 

1848 tavaszán létrejött a modern parlamentáris magyar állam, megszülettek az ország polgári átalakulását biztosító, alkotmánynak tekinthető áprilisi törvények. A bécsi udvar a Habsburg Birodalom itáliai tartományainak pacifikálása után a magyar forradalmi vívmányok egy részének visszavonását követelte, majd 1848. október elején törvénytelenül feloszlatta a magyar országgyűlést. Ezzel kitört a szabadságharcnak hívott alkotmányvédő, majd függetlenségi háború.

A XVIII. század végén a szomszédos hatalmaktól felosztott, így Európa térképéről letörölt Lengyelország fiai a kontinenst megrengető eseményeket rendre kihasználták, hogy hazájukat helyreállítsák. A magyar szabadságharc kirobbanása után százával keltek át a Kárpátokon, hogy légiót alakítva vagy a honvédsereg soraiba belépve küzdjenek hazájuk egyik felosztója, az Osztrák Császárság ellen. Több mint négyezren abban a reményben érkeztek hozzánk, hogy az önállóságát visszanyert Magyarország támaszuk lehet Lengyelországért folytatott harcuk során. Legismertebbek közülük a szinte magyarnak tartott Bem Jószef tábornok s a megtorlás lengyel mártírjai: Mieczysław Woroniecki és Konrad (Kazimierz) Rulikowski. A légió kitűnően helyt állt parancsnokának, Józef Wysocki tábornoknak emlékét a Nemzeti Múzeum kertjében mellszobor őrzi.

Az összeállításban bonchidai ritka magyar és katonakísérő, a legismertebb Kossuth-nóta, Küküllő menti – Bem József több győzelmének színtere – szászcsávási verbunk, valamint egy lengyel népies műdal csendül fel (a dalt a Kalamajka Együttes feldolgozása alapján választottuk, az ő magyar fordításukat felhasználva).

Wiosną 1848 roku powstało nowoczesne państwo węgierskie o systemie parlamentarnym, czemu towarzyszyło przyjęcie uznawanych za konstytucję tzw. ustaw kwietniowych, zapewniających reformę społeczną kraju. Dwór Habsburgów tuż po pacyfikacji włoskich prowincji imperium zażądał wycofania części zdobyczy węgierskiej rewolucji, a na początku października 1848 roku bezprawnie rozwiązał węgierskie zgromadzenie narodowe. Dało to początek walk w obronie węgierskiej konstytucji, które przerodziły się w wojnę o niepodległość.

W końcu XVIII stulecia trzy sąsiednie mocarstwa rozdzieliły między siebie terytorium Rzeczypospolitej, wymazując ją z mapy Europy. Synowie polskiej ziemi wykorzystywali każde, skierowane przeciwko dawnemu porządkowi wydarzenie, by spróbować przywrócić niepodległość swej ukochanej ojczyźnie. Po wybuchu węgierskich walk o wolność w 1848 roku setki Polaków przedostało się przez Karpaty, by tworząc własny legion lub wstępując w szeregi węgierskich honwedów, chwycić za broń przeciwko Cesarstwu Austrii. Ponad cztery tysiące z nich przybyło na niepodległe Węgry z nadzieją, że kraj ten wesprze ich w walce o wolną Polskę. Najbardziej znanymi spośród nich był – wręcz uznawany za Węgra – generał Józef Bem oraz ofiary austriackich retorsji: Mieczysław Woroniecki i Konrad (Kazimierz) Rulikowski. Z kolei postać wybitnego dowódcy Legionu Polskiego na Węgrzech, Józefa Wysockiego, przypomina jego popiersie postawione w ogrodzie Muzeum Narodowego w Budapeszcie.

W kompilacji rozbrzmiewa rzadka siedmiogrodzka muzyka z Bonchidy (rum. Bonțida), melodia towarzysząca wymarszowi wojsk, Pieśń Kossutha, werbunek żołnierzy do armii Bema w Siedmiogrodzie oraz polska pieśń quasi-ludowa.

 

hangmérnök/dźwięk: Szabó Gábor

keverés/mix: Szabó Gábor

borító és kísérőfüzet grafika / projekt okładki i broszury: Kálmán Luca

ötletgazda, lemez-szerkesztő / pomysłodawca, autor kompozycji albumu: Rosonczy-Kovács Mihály

 

A lemez zenei anyagának létrejöttét az Országgyűlés Elnöke támogatta.

A lemez létrejtöttét az Emberi Erőforrások Minisztériuma támogatta a Wacław Felczak Alapítvány létrehozása jegyében.

A Hungarian FolkEmbassy és az adminisztrációs hátterét biztosító Philidor Intézet partnerei: Magyarország Barátai Alapítvány, Knack Cordial Folk Group (Hong Kong)

producer / producenci: Horváth László, Rosonczy-Kovács Mihály

kiadó / wydawca: Fonó Records, 2019.